Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 2 juni 2020

Vragen over de Coronacrisis in Wijchen

Op 7 mei is door D66 Wijchen een aantal vragen gesteld over verschillende onderwerpen aangaande de Coronacrisis. Op 27 mei zijn ze beantwoord door het college. Je vindt hieronder alle gestelde vragen en de antwoorden van het college terug.

We onthouden ons hierbij van commentaar op de antwoorden. Maar af en toe hadden we wel wat meer verwacht….

Algemeen

1. Kunnen we een gestructureerd overzicht krijgen van alle effecten?
Op dit moment is nog niet duidelijk wat alle effecten zijn. Het is nog onduidelijk:
• Hoe lang alle maatregelen duren.
• Wat de gevolgen zijn van de 1,5 meter samenleving.
• Welke lange termijn effecten er plaats vinden.
• Welke (aanvullende) compensatieregelingen er vanuit hogere overheden worden georganiseerd.
Zodra we hier inzicht in hebben delen we dit met de gemeenteraad.

2. Valt er al een (grove) inschatting te maken wat de gevolgen zullen zijn voor de gemeentefinanciën?
a. Is er al een overzicht te maken van wijzigingen in inkomsten en uitgaven?
Zie antwoord onder 1.
b. Kunt u daarbij aangeven wat het gevolg is van landelijk, regionaal (veiligheidsregio) of gemeentelijk beleid?
Zodra we u inzicht kunnen geven vermelden we dit.

c. Kunt u daarbij aangeven wat en in welke mate door het rijk, provincie of anderszins wordt gecompenseerd?
Zodra we u inzicht kunnen geven vermelden we dit.

d. Wanneer verwacht u een bijgestelde en onderbouwde prognose voor 2020 aan de raad te kunnen voorleggen?
Op dit moment is hier nog geen termijn voor bekend.

Werk en inkomen / ondernemers

3. Hoe staat het met de uitvoering van de noodmaatregelen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is?
a. Steun aan ondernemers?
b. Steun aan ZZP-ers?
Het college tracht uw gemeenteraad regelmatig over de laatste stand van zaken te informeren.

4. NOW en TOZO zijn rijksmaatregelen, geen financiële gevolgen gemeente?
De NOW wordt niet door de gemeente uitgevoerd. De rijksoverheid compenseert de gemeente volledig voor de TOZO (ook de uitvoeringskosten).

5. Kunnen alle Wijchense ondernemers in voldoende mate gebruik maken van de landelijke regelingen?
Ja. Zowel de rijksoverheid en de gemeente communiceren hierover.

6. Heeft u in beeld in hoeverre Wijchense ondernemers liquiditeitsproblemen hebben of problemen hebben met hun financiering?
Nee. Wij hebben hier geen informatie over.

7. Zijn er door pandeigenaren regelingen getroffen voor opschorting of verlaging van huur?
Het is bij de gemeente bekend dat er afspraken tussen diverse huurders en verhuurders gemaakt worden maar dit zijn private afspraken waar de gemeente geen rol in heeft. De gemeente kan hierin hooguit een bemiddelende rol hebben.

8. Heeft u zicht op de gevolgen voor centrumondernemers en mogelijke leegstand?
We hebben regelmatig contact met het centrummanagement en bespreken het ‘algemeen beeld’. Indien nodig neem het college maatregelen.

9. Is er al voldoende zicht op schrijnende gevallen bij ondernemers en zzp-ers?
In schrijnende situaties kunnen ondernemers en zzp-ers een beroep doen op bevoorschotting.

10. Hoe zijn flexwerkers in beeld en worden deze geholpen middels de huidige regelingen?
Flexwerkers zijn als specifieke groep ‘werkzoekenden’ niet als zodanig in beeld bij de gemeente. In zoverre zij in aanmerking komen voor een uitkering op grond van de Participatiewet, IOAW of IOAZ worden zij ondersteund door de gemeente. Wanneer zij recht hebben op WW worden zij ondersteund door het UWV.

11. In hoeverre zijn gemeentelijke belastingen voor ondernemers en/of inwoners opgeschort of kwijtgescholden?
Leges voor evenementen worden op verzoek kwijtgescholden of terugbetaald. Munitax verleent ondernemers, op verzoek, uitstel van betaling tot 1 september 2020. Het college gaat op een later moment integraal afwegen wat we wél en niet doen qua belastingen.

12. Het aantal vacatures is snel gedaald (week 12 t/m 15 ten opzichte van week 1 t/m 11: – 20% in regio RvN, bron UWV). Heeft dat geleid tot andere werkwijze Werkbedrijf en/of participatiecoaches?
Tot op dit moment is het snel dalend aantal vacatures nog geen reden geweest de werkwijzen te wijzigen. Net als in vele andere ‘contactberoepen’ leidt ‘social-distancing’ vooral tot andere wijzen (digitaal, telefonisch) van communiceren. Voor de doelgroep van de participatiecoaches is direct ‘face-to-face’ contact van groot belang. Zij ondersteunen nu waar mogelijk vrijwilligersorganisaties in ‘Corona-bestendig’ werken. Daarnaast zijn wij met WerkBedrijf in overleg het marktbewerkingsplan in 2020 in Wijchen te richten op sectoren die minder hard worden geraakt door het Corona-virus.

13. Hoe groot is de toename van mensen in de WW en hoe verhoudt zich dit tot de regionale en landelijke cijfers?
Wij hebben nog geen actuele WW cijfers over de regio of lokaal.

14. Wat zijn de ontwikkelingen in de Participatiewet en welke verwachte gevolgen voor BUIG?
Dat is nog niet bekend.

15. Wat zijn de gevolgen voor de bijzondere bijstand?
Op dit moment zijn er nog geen specifieke gevolgen te zien in de bijzondere bijstand. Vanzelfsprekend verwachten wij wel een oplopend beroep op de bijzondere bijstand. Over de omvang valt op dit moment nog niets te zeggen.

16. Wat zijn de gevolgen voor de schuldhulpverlening? Juist nu er voor sommige mensen sprake is van een snelle armoedeval is het zaak proactief mensen te benaderen, gebeurt dat en zo ja, hoe?
De reguliere schuldhulpverlening loopt door, zij het telefonisch. Er is momenteel nog geen sprake van een toename van de aanvragen. Proactieve benadering vindt momenteel vooral plaats via voorlichting via de Wegwijs en social media. Er is extra voorlichting geweest in de Wegwijs en via social media met tips en aanbod voor hulp bij financiële problemen.

De vroegsignalering van schulden loopt door maar de geselecteerde huishoudens worden telefonisch benaderd met aanbod van hulp in plaats van via een onaangekondigd huisbezoek. De schuldhulpverleners worden momenteel inzet voor de afhandeling van de TOZO-aanvragen.

Grote subsidieontvangers

17. Wat zijn de verwachtingen voor de ‘grote subsidieontvangers’ en in hoeverre worden deze momenteel ondersteund door rijks- en gemeentelijk maatregelen?
a. Zwembad
b. Bibliotheek
c. Museum
d. Mozaïek (en theater)
Er zijn veel contacten met de genoemde subsidiepartners om te zorgen dat zij het hoofd boven water kunnen houden. Op de financiële gevolgen op lange termijn is nog maar beperkt zicht. Dat beeld zal pas later dit jaar ontstaan. In ieder geval hebben we subsidieontvangers vrijgesteld van de levering van prestaties volgens de subsidievoorwaarden.

18. Klopt het dat medewerkers van het zwembad is gevraagd om op straat toezicht te gaan houden?
Een zorginstelling heeft de gemeente gevraagd mee te zoeken naar vrijwilligers om de situatie op haar terrein in de gaten te houden. De zorginstelling zag toenemende drukte op haar terrein. Het ging niet om handhaving maar om het signaleren en mogelijk aanspreken van mensen. We hebben toen via verschillende kanalen gezocht naar potentiële vrijwilligers. Zo hebben wij onder andere ook onder het zwembadpersoneel gepeild of er vrijwilligers beschikbaar waren. Dit heeft uiteindelijk niet tot een oplossing geleid.
a. Ze zijn aangenomen bij een andere rechtspersoon en voor andere functie en zijn niet in dienst van de gemeente, mag dat dan?
Het ging om het doorspelen van een verzoek om vrijwilligers van een maatschappelijke partner. Er was geen enkele verplichting of verwachting.
b. Is het arbeidsrechtelijk en ethisch correct om dit te vragen (vrijwillig dan wel verplicht)?
Deze bijzondere tijd vraagt om bijzondere maatregelen. Als onze maatschappelijke partners de gemeente om hulp vragen denken we zoveel mogelijk met hen mee en zoeken we naar creatieve oplossingen. Ten alle tijde was er sprake van vrijwilligheid zonder enige druk.
c. Moeten toezichthouders niet de status van BOA hebben?
Toezichthouders zijn in eerste aanleg geen BOA’s. In deze situatie was dat ook niet het verzoek van de zorginstelling.

Maatschappelijke voorzieningen

19. Welke instellingen worden ook zwaar getroffen door de coronacrisis en in hoeverre krijgen deze gemeentelijke steun?
a. Sportclubs
b. Andere verenigingen
c. Speeltuinen
d. Wijk- en dorpscentra
Zie het antwoord onder vraag 17.

Welzijn en gezondheid

20. Welke gevolgen ziet het Sociaal Wijkteam en zien welzijnsinstellingen en gezondheidsinstellingen voor het welbevinden van de Wijchenaren?
Doordat jeugdigen niet naar school konden (tenzij ouders een cruciaal beroep hebben of er sprake is van onveiligheid) en ouders veelal thuis werken, neemt de druk op gezinnen toe. Hier komt bij dat ambulante ondersteuning of behandeling maar gedeeltelijk worden aangeboden via bel en beeldbel contacten wat niet de volledige ondersteuning kan vervangen van het reguliere aanbod. Daarnaast zien we dat ouderen doordat zij niet naar dagbesteding kunnen en beperkte ambulante ondersteuning hebben (bellen en beeldbellen) structuur missen en het hierdoor zwaar hebben. Op dit moment verkennen we of de dagbesteding weer opgestart kan worden. Daarnaast signaleren we het vereenzamen van ouderen boven de 70 door beperking van hun sociale contacten. Hier wordt actief op ingespeeld door welzijn (MeerVoormekaar) met boodschappendiensten, luisterend oor en aanverwante activiteiten.

21. Zijn er signalen via het sociaal wijkteam of Veilig Thuis over verhoogde meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling?
Nee, deze signalen zijn er niet. Veilig Thuis Gelderland-Zuid ontvangt ook niet meer meldingen.

22. Zijn er voldoende opvangplekken voor acute crisissituaties?
Tot nu toe zien we geen toename in het aantal benodigde crisisopvangplekken als gevolg van de Coronacrisis. Er was en is een gebrek aan voldoende crisisplekken voor volwassen en jeugdigen. Het matchen van de juiste crisis-plek bij jeugdigen is vooral problematisch. Dit heeft niets te maken met de Coronacrisis maar met een gebrek aan voldoende geschikte plaatsen indien er sprake is van een crisis.

Criminaliteit

23. Welke gevolgen heeft de coronacrisis voor de criminaliteit in Wijchen?
Op dit moment is er geen sprake van een grote stijging of daling van het aantal incidenten. De politie heeft qua capaciteit gezien nu meer ruimte om ‘plankzaken’ op te pakken. Dit komt bijvoorbeeld doordat evenementen geen doorgang vinden. Binnen de gemeente is er is in relatie tot deze coronatijd wel extra aandacht voor frauduleuze aanvragen tot bijstand ed.

Democratisch deficit

24. De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is voor deze duur van de noodverordeningen een te zwakke wettelijke basis. Welke besluiten en maatregelen zijn er door de Veiligheidsregio genomen die normaal gesproken de gemeenteraad hadden moeten passeren of die anders zouden liggen bij het college of de burgemeester van Wijchen?
Het is de Wet publieke gezondheid (Wpg) die de grondslag biedt voor de noodverordening. In het geval van een infectieziekte groep A (waar Covid-19 onder valt volgens de Wpg) is de minister bevoegd om besluiten te nemen om de infectieziekte te bestrijden. Volgens de Wpg geeft de minister een aanwijzigingsbesluit aan de voorzitter van Veiligheidsregio hoe te handelen. Hierin is geen keuze, noch voor de Veiligheidsregio, noch voor de individuele gemeenten.

25. Komt er achteraf nog iets van een democratische legitimatie via een verantwoording van de Veiligheidsregio die aan de raden wordt voorgelegd?
Daar zijn op dit moment voor zover bekend nog geen afspraken over gemaakt. Wij vinden het als College wel wenselijk dat achteraf een evaluatie en een verantwoording aan de gemeenteraad plaats vindt.

26. De gemeenteraad staat in Wijchen erg lang buitenspel; zijn er besluiten genomen door het college die zonder de coronacrisis door de raad zouden moeten zijn vastgesteld?
Het College heeft geen besluiten genomen waar de Raad bevoegd voor is.