Steun ons en help Nederland vooruit

zaterdag 18 januari 2020

Startnotitie Regionale Energie Strategie

Als het gaat om duurzaamheid, energie en het terugdringen van vervuilende stoffen zal het duidelijk zijn dat er regionaal moet worden samengewerkt. Hier doen we dat in de regio Arnhem-Nijmegen. Om dat in goede banen te leiden is er een startnotitie Regionale Energie Strategie (RES) Arnhem Nijmegen opgesteld. Die moet door alle raden worden goedgekeurd. In die RES staan de uitgangspunten. Die moeten vervolgens worden vertaald in concrete plannen.

Natuurlijk heeft Wijchen ook zijn eigen plannen vanuit de doelstelling ‘energieneutraal in 2040’. Maar dat gaat om woningen en bedrijven, nog niet om een grote vervuiler zoals de mobiliteit. Vanzelfsprekend worden wel de reeds bestaande plannen en gerealiseerde projecten meegenomen in de RES. De RES vloeit voort uit het Klimaatakkoord, dat eind 2019 door de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is aangenomen. Ook Wijchen heeft daarmee ingestemd. De RES moet ervoor zorgen dat de CO² doelen worden gehaald. Dat doel is 49% reductie in 2030. Maar de RES gaat verder. In het Gelders Energie Akkoord (GEA) is al sinds 2015 afgesproken dat het doel is 55% reductie van CO² in 2030.


RES besproken in Raad

De startnotitie RES werd op 16 januari 2020 besproken in de raadscommissie in Wijchen. Namens D66 Wijchen was Kees van Galen de woordvoerder. De hoofdvraag was: “Kunnen we instemmen met de startnotitie Regionale Energie Strategie Arnhem Nijmegen?”.

Uitgangspunten steunen we

In zijn betoog benadrukte Kees dat de startnotitie slechts de uitgangspunten schetst. Dat moet leiden tot regionaal ‘startbod‘ in juni 2020. En dat is al snel. Daarin staan dan de afspraken over zaken als de opgave, het resultaat, het proces, de planning, besluitvorming, participatie.

De Wijchense raad moet zich goed realiseren dat de scope van de RES ook de mobiliteit omvat. Die bleef voorheen buiten schot als we het hadden over energieneutraliteit. En Wijchen is een logistiek centrum, kijk naar alle bedrijven op Bijsterhuizen. Dat betekent een uitdaging, maar biedt ook kansen.

Het doel is 55% CO² reductie in 2030. Dit is hoger dan de ambitie van het nationaal Klimaatakkoord (49%). En dat is al een grote uitdaging. Een brief van de provincie maakt dat heel concreet: voor 45% 55% CO² besparing zijn in Gelderland nodig: 2100 ha zonnevelden en 230 windmolens (incl. de 38 bestaande en de 65 in procedure)! Dat betekent dus: heel veel meer windmolens en extra zonneakkers en/of veel meer energiebesparing en/of een hele snelle innovatie. Innovatie biedt kansen, we vinden dat in de RES waterstof nog onderbelicht blijft, en er gebeurt ook wel het een en ander, zelfs in Wijchen. Denk aan de plannen om warmte te halen uit het Wijchens Meer of hele diepe proefboringen die zijn gedaan of aardwarmte kan bijdragen.

Kortom, we vinden (zelfs als D66) de doelstellingen zeer ambitieus, maar steunen ze van harte. Ze zijn nodig! Er moet op heel korte termijn verschrikkelijk veel waren gedaan en het zal flinke gevolgen hebben, o.a. voor het landschap. Het betekent ook dat we moeten stoppen met de Wijchense uitstel-houding van met de mond duurzaam zijn maar nauwelijks in besluiten!

Wie besluit waarover?

In juni 2019 heeft de raad de concept-versie van de RES besproken. Toen zijn er diverse vragen gesteld. Onder andere over het ambitieniveau, de Wijchense regels en plannen, de participatie, de ruimtelijke invulling in de regio etc. Bij de startnotitie RES hebben we een ‘reactienota’ gekregen, waarin staat wat de opmerkingen van de diverse gemeenteraden waren op het concept. In die reactienota komt Wijchen nauwelijks aan bod, maar wel zijn er op de genoemde onderwerpen aanpassingen gemaakt.

Helaas bestaat er soms nog steeds onduidelijkheid over wie wat beslist. Zo staat er in de startnotitie:
• Besluitvorming ruimtelijke plannen (ligt bij de gemeenten), maar ook:
• Meerdere regionale ateliers binnen RES, om zoekgebieden aan te wijzen voor wind en zon.
Wij willen daarom van de wethouder weten: Hoe zit dat nu precies? Wie beslist? Het is nog steeds onduidelijk wat daarover de afspraken zijn.

Wat betekent het voor Wijchen?

De RES betekent dat er al heel snel heel veel moet gebeuren. We zijn daarom ook zeer benieuwd naar het conceptbod dat de komende maanden wordt opgesteld.

Maar voor Wijchen zien wij nog een belangrijk aandachtspunt. De RES heeft als doel een eerlijk speelveld tussen gemeenten. Dat betekent ook gelijke spelregels, voor bedrijven en burgers. Het betrekken inwoners is essentieel. Dat betekent ook dat inwoners gelijke rechten hebben ook over gemeentegrenzen heen. In de startnotitie staat daarom ook klip en klaar: “De RES-partners zijn bereid om hun eigen beleid te heroverwegen.”

Dan kun je maar tot één conclusie komen. De RES betekent dat de Tegenwindcode* van tafel moet. Wethouder als u serieus bent over de RES, wanneer ontvangen wij dan een voorstel daartoe? En wethouder, in dit hele proces zijn transparantie en de betrokkenheid inwoners essentieel; wij zijn zeer benieuwd hoe u dat organiseren?


Debat

In het debat bleek dat er bij de meeste partijen nog wel veel bedenkingen waren bij de RES. De ambitie van 55% CO² reductie werd vooral door VVD en K8W betwijfeld. Ook waren waren er twijfels o.a. bij Wijchen Lokaal, K8W en het CDA of we als gemeente niet buitenspel werden gezet, o.a. bij de ontwerpateliers. Het CDA gaf wel aan de RES te steunen. WL en de VVD eisten geen enkele windmolen in Wijchen (hoewel bekend is dat zonder windmolens de ambities absoluut niet haalbaar zijn), en hadden geen antwoord op de vraag: wat dan? Naast D66 was de PvdA het meest positief, deze partij onderschreef het betoog van D66, erkende dat de uitdaging groot is, maar was blij met de ambitie en ziet kansen. En dat is ook onze lijn.

De wethouder onderschreef dat alle middelen absoluut nodig zijn, dus windenergie, zonne-energie, besparing en innovatie. Volgens ging de participatie al goed, omdat bij de RES-ateliers nu ook de waterschappen en leefbaarheidsgroepen betrokken waren. Als de plannen concreet worden zegde hij lokale inwonerparticipatie toe. Over de Tegenwindcode had hij het volgende te melden: “Een lokale gedragscode kan, als je maar aan de lokale opgave voldoet”.

Uiteindelijk werd besloten om de startnotitie Regionale Energie Strategie Arnhem Nijmegen in de raad te behandelen als hamerstuk. In de praktijk betekent dit dat de raad van Wijchen instemt met de startnotitie.



* De Tegenwindcode (0fficieel Gedragscode Windenergie) is opgesteld door een door tegenstanders van windenergie gedomineerde klankgroep en begin 2016 overgenomen door de raad. D66 was tegen, omdat de Tegenwindcode het vrijwel onmogelijk maakt om in Wijchen windenergie te gebruiken. Zie ook Wijchen Energieneutraal?