Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 9 november 2017

Betoog D66 Begrotingsvergadering 2018

Hieronder kun je het betoog van D66 fractievoorzitter Esther Dauphin tijdens de begrotingsvergadering 2018 teruglezen.

“Voorzitter, leden van de raad en college, Tja, ik kijk nog maar eens even goed naar u allen, want voor een aantal van u, zal dit de laatste begrotingsvergadering zijn en ook aan de collegetafel zullen we, als het aan D66 ligt een aantal gezichten na 21 maart niet meer terugzien. En dat is maar goed ook. Want Wijchen is toe aan een nieuwe ronde, aan frisse ideeën en een nieuwe wind, een duurzame wind en laten we dus windmolens bouwen.

DUURZAAMHEID

Laten we onze gemeentelijke gebouwen isoleren en uitrusten met zonnepanelen  en laten we  windmolens bouwen in Wijchen, kijken naar kansen en opbrengsten. En ons niet laten leiden door doemverhalen en beren op de weg. Wat ons betreft mag de lat hoog liggen en moet het uitgangspunt zijn, dat we zo snel mogelijk afscheid kunnen nemen van oude energie. Helaas vinden we ook in de 4e begroting van dit college geen concrete maatregelen om Wijchen energieneutraal te maken, er blijft helemaal niets over van de grote plannen, die vooral met de mond worden beleden.

VOORNEMENS EN PLANNEN

En die rode draad kan ik wel trekken, dat er op het gebied van duurzaamheid een groot verschil is tussen voornemens en wensenlijstjes en de daadwerkelijke uitvoering. En misschien is het niet duidelijk genoeg voor dit college, dat je alleen energieneutraal kunt worden in 2040, als je ook echt maatregelen neemt en uitvoert. Dit college lijkt vooral aandacht te hebben voor de bewoner van nu, de stemmer van nu.  En zo hebben we in Wijchen geen windmolens, maar wel een papiercontainer, geen hergebruik van luiers en incontinentiemateriaal, maar straks wel een brug over de meer?

Er is weinig aandacht voor de inwoners van de toekomst: Onze kinderen en kleinkinderen. Stemrecht hebben ze niet, maar wel het recht om gezond op te groeien, het recht om te wonen in een Wijchen dat er over 30 jaar niet slechter uitziet dan nu het geval is, liefst zelfs groener, gezonder .

 WAAR STAAN WE NU

Waar andere gemeenten gasloos bouwen, hun gebouwen verduurzamen en hun wagenpark vervangen door electrische auto’s, blijft Wijchen achter en scoren we niet goed op de duurzaamheidsindex voor gemeenten.  Waarom zijn de nieuwbouwhuizen de afgelopen jaren traditioneel gebouwd? Hier hadden we al een slag kunnen maken, een aangenomen motie van D66 hierover heeft de wethouder steeds opzij geschoven.

 ENERGIENEUTRAAL

Eén raadslid schijnt te denken, dat we ook energieneutraal worden als er op andere plaatsen in de wereld wél windmolens worden geplaatst, IKEA zonnepanelen gaat verkopen of , andere gemeenten duurzaam gaan inkopen. Maar ik zal u uit de droom helpen: Wijchen wordt alleen energieneutraal als we in Wijchen zelf plannen gaan realiseren.

D66 wil zonnepanelen plaatsen op gemeentelijke gebouwen, gebouwen isoleren en overstappen op andere energiebronnen en we hebben hiervoor al meerdere moties en amendementen ingediend. Veel daarvan zijn aangenomen, dus we zien de raadsvoorstellen hiervoor graag tegemoet. En laten we beginnen, volgende maand, om windmolens mogelijk te maken.

BIBLIOTHEEK

Wijchen staat er verder goed voor, met prachtige, soms zelfs duurzame sportaccommodaties, een zwembad en een goed scorende bibliotheek. Dat vinden we belangrijk voor onze inwoners. Daarom zijn we blij dat de bieb, net als het museumkasteel de salarissen weer kan gaan indexeren, zoals D66 eerder heeft gevraagd. Niet meer dan normaal, als je deze maatschappelijke partners serieus wil nemen. We zijn ook benieuwd hoe het met de bieb gaat en hoe de toekomst van de bieb eruit gaat zien, daarom dienen we hiervoor, samen met PvdA een amendement in.

KINDREGELING

Kijk, met dat voorzieningenniveau zit het in Wijchen natuurlijk wel goed, dat staat buiten kijf. En hoewel het op sommige dossiers nog nét iets beter kan, heeft dit college goed begrepen, dat we er zijn voor de inwoners.

Waar het nog wel beter kan is, de kindregeling. We zien dat deze regeling net buiten bereik ligt van een groep kinderen, die daar wel gebruik van zouden moeten kunnen maken. Het is bijna een boete op werk, want als je net teveel verdient, val je overal buiten. We dienen hiervoor een amendement in.

DIGITALE DIENSTVERLENING

DE WEG VINDEN

We moeten er dan wel voor zorgen dat inwoners de weg weten te vinden naar regelingen en vergoedingen. Hoe komt die inwoner bij de gemeente terecht? Ik zal u zeggen dat de meeste mensen starten op internet. We zoeken op Google naar het antwoord op onze vragen, vanuit Google komen we terecht op een website en willen we antwoord op die vraag. Zo snel mogelijk. Wat mensen niet willen is bellen, of langskomen. En dat komt goed uit, want dat is ook nog eens veel duurder.  Wat wij niet willen, is dat inwoners van Wijchen afhaken en geen  hulp krijgen en waardoor de situatie zelfs kan verslechteren. Inmiddels zijn er al slagen gemaakt met betrekking tot de website en binnen het beschikbare budget is wat er nu is, misschien wel het hoogst haalbare. Wij willen hierover graag in gesprek.

DIGITALE INGANG

Wij vinden dat we moeten inzetten op de digitale ingang van de gemeente en dat kan niet zonder daar middelen voor in te zetten. Wat D66 betreft krijgt dit niet voldoende aandacht en daarom dienen wij een motie in, zodat helder wordt, wat er nodig is en we een bewuste keuze kunnen maken om hier meer middelen voor vrij te maken. Bijvoorbeeld voor een klantreis, waarbij de klant gevolgd wordt tijdens zijn contacten met de gemeente.

Als het over digitalisering gaat, vinden we het in Wijchen angstvallig stil, er speelt veel rondom privacy en beveiliging, maar hier in de raad is het geen onderwerp van gesprek. Niet sexy? Te moeilijk? Ik roep deze raad én het college op om hier actie op te ondernemen. De wereld wordt steeds digitaler, de gemeente en haar maatschappelijke partners moeten hierop inspelen en wij moeten daarin de juiste beslissingen nemen.

FINANCIËN

D66 complimenteert dit college met de financiële ondergrond van dit programma en een sluitende meerjarenbegroting. Dit komt voort uit gedegen beleid dat ons zeker heeft geholpen om de crisis door te komen. U moet natuurlijk wel toegeven, dat incidentele inkomsten uit bijvoorbeeld Bijsterhuizen en maatregelen vanuit het rijk hiervoor de belangrijkste redenen zijn. Wij hebben geen drastische maatregelen hoeven te nemen.

MAGER AMBTENARENAPPARAAT

En hoe sterk staan we nu eigenlijk?

Ons ambtenarenapparaat is mager in omvang en het is de vraag of de organisatie de draai kan maken naar een andere overheid, een dienstbare overheid, die mensen vooral vrijheid geeft om dingen zelf te doen, maar bij de hand neemt als dat zelf even niet lukt. We hopen allemaal dat de ambtelijke fusie met Druten hier verbetering in brengt.

UITSTROOM BIJSTAND

En we doen het in de regio slecht als het gaat om de uitstroom uit Bijstand en WW, we kunnen wel zeggen, dat we daar de plank flink misslaan. Wat D66 betreft is het te makkelijk om dit aan het werkbedrijf over te laten, we kunnen niet achterover leunen en hopen dat het beter gaat. Wijchen moet hier zelf een actieplan opstellen, actief inzetten op de terugkeer naar (betaald) werk. En wat ons betreft mag u hier best een beetje buiten de lijntjes kleuren, buiten de kaders denken en de regels een beetje oprekken.

POPULATIEGEBONDEN BEKOSTIGING

Het laatste thema dat ik wil benoemen, is het gemeentelijk beleid rondom zorg en WMO. Wijchen maakt hierin een bijzondere keuze door over te stappen naar populatiegebonden bekostiging. Gedurfd, misschien innovatief, interessant ook, maar het gaat wel om mensen, om kwetsbare mensen en daar moet je heel zorgvuldig mee omgaan en daar kun je niet mee experimenteren. De eerste geluiden die ons bereiken gaan vooral om dingen die we in het nieuwe systeem niet meer gaan doen, welke zorgaanbieders bijvoorbeeld niet meer kunnen meedoen en dat baart ons zorgen.

ODENSEHUIS

We willen dat zorg in Wijchen op maat is en dat iedere burger de zorg kan krijgen die hij nodig heeft. Daarom dienen we samen met K8W een amendement in over het Odensehuis. Een goed lopend initiatief voor een toenemende behoefte. Het zou wat ons betreft vreemd zijn, als we dit soort zorg niet meer kunnen aanbieden aan onze inwoners door de keuze van een systeem. Ik hoop ook dat de wethouder kritisch blijft op zijn kindje, en dat hij open blijft staan voor verbeteringen en uitzonderingen.

STUKKEN EN PLANNING

En college, laat ik dan toch ook nog even mopperen. Mopperen over de manier waarop wij hier met elkaar beslissingen nemen. Ik constateer en ik weet dat ik niet de enige ben, dat het college de raad soms laat of onvolledig informeert, dat schriftelijke vragen traag en niet naar tevredenheid worden beantwoord en dat stukken niet tijdig bij de raad komen, waardoor we bijvoorbeeld een belangrijk stuk als IBOR binnen één vergadering moeten afraffelen en we zienswijzen en andere sturingsinstrumenten niet goed kunnen inzetten. Volgens mij is er een planningsprobleem in het ambtenarenapparaat en wij vinden, dat u dat moet verbeteren. We hebben het voor deze begroting opgelost door de behandeling van IBOR te verplaatsen, maar dit is een pleister, die we niet willen blijven plakken. Als raad zijn we steeds flexibel en coulant geweest en nu verwachten we van u verbetering.”

Esther Dauphin,
Fractievoorzitter D66 Wijchen