Steun ons en help Nederland vooruit

zaterdag 15 juli 2017

Populatiegebonden Bekostiging

Populatiegebonden Bekostiging, wat is dat? Dat dachten de raads- en commissieleden ook toen het eind 2016 ter sprake kwam. Het wordt, zo is 13-7-2017 door de raad in meerderheid besloten, per 1-1-2018 ingevoerd.
D66 stemde tegen, niet vanwege de filosofie die eraan ten grondslag ligt, maar omdat het onvolledig is uitgewerkt en dus niet rijp om zo snel in te voeren.

“Populatiegebonden bekostiging is een werkwijze om aanbieders van zorg- en hulpverlening te contracteren en te financieren. Het college hoopt zodoende de samenwerking tussen de verschillende aanbieders te versterken, de bureaucratie te verminderen en de gemeentelijke kosten voor zorg- en hulpverlening beter te kunnen beheersen. Het gaat hierbij met name om zorg- en hulpverlening in het kader van de Wmo en de Jeugdwet.” Aldus de samenvatting. Het is de bedoeling dat de budgetten middels een subsidieovereenkomst worden overgedragen aan een coöperatie, Rondom Wijchen genaamd, waarin de leden de belangrijkste welzijn- en zorgaanbieders in Wijchen zijn.

Namens D66 was Kees van Galen, inhoudelijk ondersteund door Han Demmers, in de commissievergadering van 11-7-2017 en – slechts 2 dagen later – de raad van 13-7-2017 de woordvoerder. Hij pleitte op de eerste plaats voor een andere omschrijving. “Met de term populatiegebonden bekostiging wordt de lading niet gedekt en dit leidt ook niet per definitie tot begrip waar dit over gaat.”

D66 kan de basisfilosofie, de uitgangspunten, van de voorgenomen beweging ten volle onderschrijven. De fractie verwacht dat hiermee ontschotting tot stand komt en de samenwerking in de keten zal verbeteren. Meer welzijn zorgt voor minder zorg. Maar D66 heeft wel veel bedenkingen. Het uitgangspunt is dat de bekostiging het systeem verandert, maar het startpunt moet zijn het beleid t.a.v. welzijn en zorg.

Geen duidelijke, meetbare doelen

D66 pleit door duidelijke, SMART (meetbaar) geformuleerde, doelen. Maar de wethouder heeft die nog niet. De huidige doelen gaan over het proces, over output in het zorgsysteem. Maar ze zouden moeten gaan over resultaten voor inwoners, vaak de ‘outcome’ genoemd. Dus doelen als: Wijchenaren worden gezonder; Wijchenaren zijn minder eenzaam; alle kinderen krijgen preventieve gezondheidszorg; etcetera. Als je nieuw beleid maakt stel je de vragen: waarom – wat – hoe? Hier is men vooral bezig met het ‘hoe’.

De KPI’s (Kritische Prestatie Indicatoren) zullen pas in september volgen. Dat er volgens de wethouder geen nulmeting nodig zou zijn, roept vragen op. Pas nadat de doelstellingen SMART zijn geformuleerd wordt duidelijk welke data nodig zijn om hieraan te kunnen beantwoorden; op basis hiervan wordt pas duidelijk waarvoor al dan niet een nulmeting noodzakelijk is.

Veel bedenkingen

D66 heeft veel bedenkingen. Zo is het onduidelijk of de zware zorg, de zogenaamde C-categorie, meegaat naar Rondom Wijchen. In de stukken staat dat Rondom Wijchen hierover gaat beslissen. Dat leidt tot verbazing aangezien die beslissing van grote invloed is op de gemeentelijke begroting. Aangenomen mag dan worden dat de raad hierin een besluitvormende positie inneemt. Dat dit niet het geval zou zijn, leidt tot onbegrip bij D66, gezien het primaat van de raad. Wanneer de bekostiging van zware zorg tot Wijchen wordt beperkt, vormt dit een groot risico, nu is er risicospreiding door de regionale aanpak. Aan de andere kant liggen hier ook kansen: door in te zetten op preventie kun je zwaardere (duurdere) zorg misschien beperken. Tijdens het debat zei de wethouder dat een deel van de C-zorg binnen Rondom Wijchen komt, dus  kennelijk was dat toch al besloten.

De sturing door de raad is onduidelijk. Eigenlijk is dit alleen mogelijk via de jaarlijkse subsidiebeschikking, maar in dit geval worden afspraken eigenlijk voor drie jaar vastgelegd.
Vanwege het feit dat de gemeente Druten niet meedoet, zal in de uitvoeringsorganisatie en door ‘MeerVoormekaar’ op twee verschillende manieren moeten worden gewerkt. De vraag is of dit wenselijk en efficiënt is.

De kleine aanbieders vrezen te weinig aan bod te komen. Foto: Oma Pietje, B&B en dagopvang in Batenburg.

De kleine aanbieders vrezen voor hun concurrentiepositie en zijn bang dat er over hun hoofden heen wordt beslist. Ze vrezen voorts voor een onevenredig tijdsbeslag en spreken angst uit voor kartelvorming. In combinatie met andere onduidelijkheden is het erg lastig om een afgewogen afweging te kunnen maken om te kunnen beoordelen of het overgeven van budgetten en taken aan de coöperatie op dit moment een verstandig idee is.

D66 stemt tegen

Waarom zou je als Wijchen nu, en zo snel, willen afwijken van de regio, voor de troepen willen uitlopen en risico’s willen nemen, ook voor de mensen die gebruik maken van welzijn en zorg? Het invoeren van Populatiegebonden Bekostiging is onvolledig uitgewerkt, het is niet een volwassen plan en dus niet rijp om het in te voeren. Daarom heeft D66 besloten om het niet te steunen en dus tegen te stemmen.

Kritiek maar instemming

De andere partijen in de raad hadden ook veel bedenkingen en kritiek. Dat bleek ook uit de ingediende moties. Er was een amendement over behoud van het PGB en de onafhankelijke toewijzing. Daarmee waren we het eens, maar omdat het een amendement was op de nota waar we tegen waren konden we hem niet steunen. Er was een motie over het voldoende ruimte bieden aan kleine aanbieders, deze werd op verzoek va D66 aangepast, en door ons gesteund. Er was een motie om een derde bureau de doelen te laten bepalen en een nulmeting te doen, daar waren we het niet mee eens, de gemeente en Rondom Wijchen moeten de doelen formuleren. Er was een motie dat, nadat in september de doelen en KPI’s zijn geformuleerd, een aantal raadsleden zich daar kritisch over buigen zodat de raad daar eind dit jaar beter over kan beslissen; die motie steunt D66 wel.

Met uitzondering van D66 gaven de partijen in de raad de wethouder het voordeel van de twijfel over het voorstel en spraken hun vertrouwen uit dat het wel goed komt. Uiteindelijk resultaat van de beraadslagingen was: per 1-1-2018 wordt in Wijchen de Populatiegebonden Bekostiging ingevoerd. Er wordt per jaar meer dan 12 miljoen als subsidie overgedragen aan de coöperatie Rondom Wijchen. Van de samenwerkende organisaties wordt verwacht dat die daarmee meer welzijn, meer preventie en betere zorg op maat gaan leveren aan de Wijchenaren.

Links naar relevante raadsstukken:

Zie ook  de stukken van okt/nov 2016: